Rocznicowy przegląd wydarzeń sprzed lat. Tych znanych i tych zapomnianych. Gdyż, jako rzecze Cycero, historia testis temporum, lux veritatis, vita memoriae, magistra vitae.
Blog > Komentarze do wpisu
22 III 1241. Piekielna pożoga w Krakowie
Pierwszy najazd mongolski był dla Polaków szokiem. Przybysze ze wschodu siali popłoch i zniszczenie. Stolicę Polski, Kraków, zdobyli bez walki. Najeźdźców nazwano „tartari” – przybysze z piekieł.

PIEKIELNA POŻOGA W KRAKOWIE

22 marca 1241

 

22 marca 1241 Mongołowie zdobyli Kraków.


Sytuacja Polski przed najazdem była nadzwyczaj stabilna, jeżeli bierzemy pod uwagę okres rozbicia dzielnicowego. Większość kraju znajdowała się w tzw. „państwie Henryków Śląskich”. Książę Henryk II Pobożny sprawował władzę nad Śląskiem, Wielkopolską i Małopolską. Mazowsze, Kujawy i ziemia łęczycko-sieradzka były natomiast pod władaniem księcia Konrada Mazowieckiego. Henryk i Konrad od 1239 byli ścisłymi sojusznikami; syn Konrada – Kazimierz I Kujawski pojął za żonę córkę Henryka – Konstancję.


Mongołowie, po podboju księstw ruskich, jako kolejny cel swojego pochodu na zachód wybrali Węgry. Słusznie uznali, że w wypadku wojny pomocy Węgrom udzieli Polska. Stąd przywódca Mongołów, chan Batu, postanowił wyprowadzić dwa uderzenia. Główne, pod jego osobistym przywództwem, miało pójść na Węgry; uderzenie pomocnicze, którego dowódcą był Ordu, miało pójść w kierunku Polski.

 

Polska w 1241

Polska przed najazdem mongolskim w 1241 roku


Na początku lutego 1241, po uprzednich działaniach rozpoznawczych, dziesięć tysięcy Mongołów ruszyło z okolic Włodzimierza Wołyńskiego na Małopolskę. Szybko padł Lublin, potem Zawichost. 13 lutego Mongołowie byli już w Sandomierzu. Pod Turskiem i Chmielnikiem rozbito broniące Małopolski oddziały polskie pod dowództwem wojewody krakowskiego Włodzimierza. Pod Chmielnikiem 18 marca 1241 poległ sam Włodzimierz, a zwycięstwo otworzyło Mongołom drogę do Krakowa.


Po klęsce wybuchła panika wśród mieszkańców księstwa krakowskiego. Wielu z nich szukało schronienia na Śląsku, na Węgrzech, lub nawet w Niemczech. Opuścili swoje domostwa również chłopi, którzy wraz z rodzinami i dobytkiem skryli się w lasach, na bagnach i w innych niedostępnych miejscach.


Prawdopodobnie 22 marca 1241 Mongołowie bez walki wkroczyli do niebronionego Krakowa. Mieszkańcy, którzy nie opuścili miasta schronili się w grodzie wawelskim lub obwarowali się w kościołach. W czasie dziesięciodniowego pobytu Mongołowie złupili i spustoszyli zarówno zabudowania miejskie, jak i okoliczne miejscowości. Jeszcze w 1256 papież Aleksander IV zwalniał biskupa i kapitułę krakowską z opłat na rzecz swych legatów ze względu na ubóstwo, w jakim z powodu najazdu mongolskiego znalazła się cała diecezja.

 

Niektóre miejsca w Krakowie udało się Polakom obronić. Część mieszkańców zabarykadowała się w kościele św. Andrzeja i tak skutecznie stawiała opór atakującym Mongołom, że ci odstąpili od oblężenia budynku. Mongołom nie udało się też zdobyć grodu wawelskiego; prawdopodobnie nie podjęli nawet takiej próby.


W Wielkanoc, 31 marca, najeźdźcy podpalili zabudowania miasta. W czasie pożaru spłonęły nie tylko domostwa, ale też liczne kościoły Krakowa. 1 kwietnia 1241 Mongołowie opuścili zdewastowane miasto i skierowali się na Racibórz.

 

Trzynastowieczny wojownik mongolski

Trzynastowieczny wojownik mongolski


Mongołom udało się następnie rozbić zarówno armię polską pod Legnicą, 9 kwietnia, jak i armię węgierską nad rzeką Sajo, 11 kwietnia. Gdyby nie śmierć władcy Mongołów Ugedeja, która skłoniła Batu do zawrócenia na wschód, przybysze z piekieł pognali by na swych koniach dalej na zachód.


Straty polskiej ludności poniesione w wyniku najazdu sięgały w dużym przybliżeniu 22 tysięcy, w tym około 10 tysięcy poległych bezpośrednio w bitwach, 10 tysięcy wymordowanej ludności cywilnej oraz maksymalnie 2 tysięcy brańców wziętych w jasyr.


Duże poważniejsze były straty polityczne. Śmierć Henryka Pobożnego pod Legnicą spowodowała rozpad „państwa Henryków Śląskich”, kolejną walkę o władzę i wstrzymała na długie lata proces jednoczenia państwa polskiego.

niedziela, 20 marca 2011, przemyslaw_kmieciak

Polecane wpisy

Komentarze
nowomed.pl
2015/11/03 13:13:00
Pomyśleć, że tuż przed tym atakiem kraj był prawie zjednoczony - władztwo Pobożnego było większe, jak Łokietka.
-
marek-krakow
2017/04/26 10:13:32
Bardzo ciekawy wpis. Pozdrawiam.