Rocznicowy przegląd wydarzeń sprzed lat. Tych znanych i tych zapomnianych. Gdyż, jako rzecze Cycero, historia testis temporum, lux veritatis, vita memoriae, magistra vitae.
Blog > Komentarze do wpisu
15 IX 1463. Potęga Zakonu tonie w Zatoce Świeżej
Polska przed wybuchem wojny trzynastoletniej nie miała nawet dostępu do morza. Jednak o jej wyniku zaważyło właśnie starcie stoczone przez okręty.

POTĘGA ZAKONU TONIE W ZATOCE ŚWIEŻEJ

15 września 1463

 

15 września 1463 roku w Zatoce Świeżej, w zachodnie części Zalewu Wiślanego, flota polska zwyciężyła flotę krzyżacką.


Rok 1463 był dziesiątym rokiem tzw. wojny trzynastoletniej. Od dekady Polska walczyła z Zakonem Krzyżackim o Pomorze Gdańskie i dostęp do Morza Bałtyckiego. Król Kazimierz Jagiellończyk miał wsparcie w miastach Pomorza, związanych w ramach tzw. „Związku Pruskiego”, które również dążyły do połączenia z Polską. Początkowo wypędzono większość z większości miast załogi krzyżackie, jednak polska armia poniosła klęskę w walce z armia krzyżacką pod Chojnicami. Dopiero rok 1457 przyniósł kolejne sukcesy. Flota gdańska rozbiła wspierającą Zakon flotę duńską w okolicach Bornholmu, a krzyżacką stolicę, Malbork, udało się zdobyć dzięki przekupieniu broniących go zaciężnych oddziałów czeskich.


W połowie 1462 roku Krzyżacy przeprowadzili wielką ofensywę, odbijając szereg zamków. Punktem zwrotnym w wojnie była bitwa pod Świecinem, w dzisiejszym powiecie puckim, wygrana 17 września 1462 roku przez wojska polskie.


Od końca lipca 1463 roku roku wojska polskie oblegały Gniew, który był ważnym punktem strategicznym z powodu przeprawy, która dawała zakonowi połączenie między Pomorzem Gdańskim i dalej z Rzeszą Niemiecką a Królewcem oraz uniemożliwiała swobodny handel rzeczny między Gdańskiem a ziemiami Królestwa Polskiego.


Aby doprowadzić do zniesienia oblężenia wielki mistrz Ludwig von Erlichshausen zdecydował się przetransportować z okolic Królewca nad Leniwkę, lewą odnogę ujścia Wisły, armię, która miała połączyć się z operującymi w tym rejonie wojskami Bernarda Szumborskiego. Połączona armia miała przywrócić panowanie krzyżackie nad dolną Wisłą i uratować broniących się Krzyżaków w Gniewie.

 

Bitwa w Zatoce Świeżej

trasa floty krzyżackiej w kierunku Wisły i odwrotu na Zalew Wiślany (na biało),

trasa pościgu floty gdańskiej (na czerwono) i floty elbląskiej (na niebiesko)


Zdając sobie sprawę z zamiarów krzyżackich, gdańszczanie rozpoczęli przygotowania do odparcia desantu. Obwarowanie palami i zablokowanie Wisły w rejonie Szkarpawy, łączącej Zatokę Świeżą z Leniwką oraz wystawienie 11 statków, wraz z pięciuset zaciężnymi pod dowództwem Macieja Kolmenera i Wincentego Stolle, zmusiło po kilku dniach 44 statki zakonu z tysiącem pięciuset żołnierzy na pokładzie do wycofania się w stronę Królewca. Gdy w rejon Elbląga dotarły oddziały Szumborskiego, statków wielkiego mistrza już tam nie było, w związku z czym cała operacja nie doszła do skutku.


Statki pod dowództwem zaprawionych gdańskich kaprów, Stolle i Kolmenera, posiłkowane przez okręty elbląskie dowodzone przez Jakuba Vochsa i wojsko królewskie, ruszyły w pościg za cofającym się nieprzyjacielem.


Do bitwy doszło 15 września 1463 roku, prawdopodobnie pomiędzy Kamionkiem Wielkim a Suchaczem w Zatoce Świeżej na Zalewie Wiślanym. Flota polska złożona z 30 statków starła się z liczniejszą, liczącą 44 okręty flotą zakonną. Krzyżacy uważali, że zwycięstwo zapewni im przewaga liczebna i jakościowa ich floty, polskie okręty wykorzystali jednak element zaskoczenia i zepchnęli Krzyżaków na płytkie wody zatoki, okrążając ich.


Walka toczyła się głównie z abordażu. Krzyżacy nie sprostali polskim marynarzom, tracąc kilkuset zabitych. W ręce polskie dostało się też kilkuset jeńców. Wielki mistrz zdołał w niesławie zbiec do Królewca. Kontrofensywa krzyżacka zakończyła się katastrofą.

 

Bitwa w Zatoce Świeżej

Bitwa w Zatoce Świeżej,

15 września 1463 roku


Klęska ta spowodowała, że Krzyżacy przestali się już kompletnie liczyć w konfrontacji ze Związkiem Pruskim na wodach, a zakon popadł w jeszcze większe problemy finansowe. Rozpuszczone zostały oddziały Szumborskiego, który osobiście pod koniec roku 1463 wycofał się z wojny podpisując ze stroną polską rozejm. Polacy uzyskali olbrzymią przewagę w działaniach lądowych, oraz absolutną dominację w żegludze wiślanej i bałtyckiej. Na początku roku 1464 skapitulował Gniew. Polacy przeszli do kontrofensywy na Żuławach.


Zdobycie miast strzegących przepraw przez Wisłę odcięło Zakonowi połączenie lądowe z Rzeszą Niemiecką, równocześnie umożliwiając Polsce już niemal bezpieczny, lecz jeszcze prowadzony w dużych konwojach pod eskortą, handel rzeczny Torunia z Gdańskiem, a co za tym idzie, z innymi miastami europejskimi.


Od roku 1464 trwały przerywane co jakiś czas rokowania, zakończone podpisaniem w 1466 roku pokoju toruńskiego. Państwo zakonne miało stać się lennem Polski, zaś Pomorze Gdańskie po 158 lat wracało do macierzy.

sobota, 17 września 2011, przemyslaw_kmieciak

Polecane wpisy

  • 20 IX 1378. Antypapież rzuca wyzwanie

    Kościół katolicki przez 2 tysiące lat przechodził szereg dramatycznych kryzysów. Jednym z największych była tzw. „wielka schizma zachodnia”.. ANTYPA

  • 13 IX 1923. Dyktatura na ratunek Hiszpanii

    Nim Hiszpania znalazła się pod butem generała Franco, dekadę wcześniej przeżyła 7-letni okres innej dyktatury. Była to dyktatura nadzwyczaj łagodna, przyniosła

  • 12 IX 1185. Lincz na krwawym cesarzu

    Rządy cesarza Andronika były krótkie i naznaczone terrorem. Rozpoczęły się od krwawej masakry na ulicach Konstantynopola, a zakończyły się zlinczowaniem samego

Komentarze
2014/07/15 15:35:56
Chyba jest to ostatni blog jakiego się tutaj spodziewałem. Widziałem wszystko, blog o tym czym są hieny, jak działa skup złota oraz jakie są najdziwniejsze obrazki w internecie, ale takiego jeszcze nie poznałem. Gratulacje :)